فلج مغزی چیست؟

تشخیص فلج مغزی چگونه صورت می‌گیرد؟

آنچه در درمان فلج مغزی مهم است، تشخیص سریع و به موقع است. در صورتی که والدین احساس کنند کودکشان در مسائل رشدی نظیر گردن گرفتن، ایستادن، نگاه کردن به مخاطب، لبخند زدن، درک دستورات کلامی با همسالان خود متفاوت است، باید سریعاً به متخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه کنند.
پزشک متخصص با انجام معاینات بالینی، پرسشنامه ، سی تی اسکن، ام آر آی، نوار مغزی، وجود فلج مغزی در کودک را شناسایی می‌کند.
در واقع بهترین روش برای تشخیص فلج مغزی، ام آر آی مغزی است. به واسطه ام آر آی، نوع فلج مغزی، منطقه آسیب و میزان و گستردگی ضایعه در مغز مشخص می‌شود.

درمان فلج مغزی چگونه است؟

پس از تشخیص فلج مغزی ، مهمترین اقدام درمان زود هنگام است. درمان فلج مغزی شامل موارد زیر است:
دارو درمانی
توانبخشی (گفتاردرمانی ،کاردرمانی؛ بلع درمانی)
مداخلات جراحی
درمان‌های مکمل (رژیم غذایی، سلول درمانی)
درمان دارویی در فلج مغزی:
هدف از مصرف داروها در فلج مغزی جلوگیری از تشنج، تنظیم و تعدیل تن عضلانی، تعدیل آبریزش دهانی، بهبود مهارت‌های شناختی، جلوگیری از سوء تغذیه در کودکان دارای فلج مغزی است.
- داروهای شل کننده عضلات نظیر دیازپام، باکلوفن
- داروهای آنتی کولرنژیک جهت کنترل ترشح بزاق
- تزریق بوتاکس جهت کاهش اسپاسم و سفتی در عضلات

کاردرمانی در فلج مغزی:

یکی از مهمترین اقدامات در کودکان فلج مغزی هنگام شروع زود هنگام کاردرمانی است. کار درمانی در کودکان دارای فلج مغزی به دو دسته کاردرمانی جسمی و کاردرمانی ذهنی طبقه‌بندی می‌شود. هدف از کاردرمانی در کودکان دارای فلج مغزی کمک به کودک در به دست آوردن حداکثر توانمندی‌های فیزیکی و ذهنی است تا کودک بتواند از کیفیت زندگی بالاتری برخوردار باشد و به حداکثر استقلال عملکردی دست یابد.
کاردرمانی جسمی:
کاردرمانی جسمی به کودکان دارای فلج مغزی کمک می‌کند تا مراحل رشد حرکتی خود را همانند همسالان خود کسب کنند .
کار درمانگر به کودک کمک می‌کند تعادل خود را حفظ کند، بایستد و راه برود.
او برای دستیابی به این اهداف از ماساژها، تمرینات حرکتی و ابزارهای تخصصی استفاده می‌کند.
ماساژهای کار درمانی:
در کودکان فلج مغزی به کاهش اسپاسم تعدیل تن عضلانی، اصلاح پوستچر بدن، تعدیل حس‌های عمقی منجر می‎‌شود.
تمرینات حرکتی در کاردرمانی جسمی:
به کودکان دارای فلج مغزی کمک می‌کند از قدرت بیشتری در عضلات برخوردار باشند ،هماهنگی بیشتری در حرکات چند مفصلی به دست آورند و تعادل بیشتری حین حرکت داشته باشند و در انجام امور حرکتی مهارت بیشتری به دست آورند.
ابزارهای تخصصی کاردرمانی:
ابزارهای بسیاری برای کمک به کودکان فلج مغزی وجود دارد.وسایل کمک حرکتی نظیر عصا، ویلچر واکر، کفش‌های طبی ،تخته تعادل، نردبان ایستاده، ویت کاف ،تردمیل از جمله ابزارهای تخصصی کاردرمانی برای کمک به کودکان دارای فلج مغزی هستند.
همچنین کار درمانگر به کودکان فلج مغزی در انجام حرکات ظریف کمک می‌کند تا بتوانند مداد دست بگیرند، نقاشی کنند، دکمه لباس خود را ببندند و باز کنند، یا بند کفش خود را باز و بسته کنند.
کار درمانی ذهنی:
هدف کار درمانی ذهنی در کودکان فلج مغزی افزایش توانمندی‌های شناختی و ذهنی است .به عنوان مثال ممکن است مفاهیمی نظیر رنگ‌ها، طبقه‌بندی، جور کردن، پیدا کردن تفاوت‌ها و شباهت‌ها، آشنایی با مقوله‌های مختلف ، طی کاردرمانی ذهنی به کودک دارای فلج مغزی آموزش داده شود.

گفتار درمانی در فلج مغزی:
در کنار کاردرمانی کودکان دارای فلج مغزی، گفتار درمانی نیز بسیار مهم است. ممکن است کودکان دارای فلج مغزی از همان بدو تولد به خدمات گفتار درمانی نیاز داشته باشند. گفتار درمانی در موارد زیر به کودکان دارای فلج مغزی کمک می‌کند:
مکیدن و شیر خوردن هنگام نوزادی
مهارت‌های تغذیه‌ای نظیر جویدن و بلعیدن مناسب
کمک به تونیسیته مناسب عضلات صورت و داخل دهان
کاهش آبریزش دهانی به واسطه ماساژها و تحریکات داخل دهان
زبان آموزی در کودکان دارای فلج مغزی نظیر گفتن اولین کلمات، جمله‌بندی‌های مناسب
تلفظ صحیح کلمات و رفع مشکلات تکلم
ارتباط مناسب و تعاملات اجتماعی با همسالان
بهبود رابطه والد کودک از طریق بازی
همانطور که پیداست ، کودک دارای فلج مغزی به طور گسترده برای رسیدن به تکامل و رشد طبیعی در گفتار، زبان، بلع و تغذیه به خدمات گفتار درمانی نیاز دارد. گفتار درمانگر با ارزیابی کودک پی می‌برد چه حیطه‌هایی برای مداخله زود هنگام کودک دارای فلج مغزی اولویت بیشتری دارند.

مداخلات جراحی:

برخی بدشکلی‌ها در اندام‌ کودکان دارای فلج مغزی با کاردرمانی جسمی منظم و فشرده بهبود می‌یابند . در حالی که آن دسته از مشکلات ارتوپدی که شدت بیشتری دارند ، ممکن است نیاز به جراحی در سن مناسب داشته باشند. همچنین ممکن است مشکلات دیگری همراه با فلج مغزی وجود داشته باشد نظیر تشنج ،نارسایی قلبی، مشکلات غدد درون ریز، که همگی نیازمند مداخله و درمان منحصر به فرد خود هستند.
مداخلات جراحی برخلاف مداخلات توانبخشی که برای همه کودکان دارای فلج مغزی لازم و حیاتی هستند ، ممکن است برای همه کودکان لازم نباشد و اهمیت این مداخلات و نحوه انجام آن، از کودکی به کودک دیگر متفاوت است.